Festschrifty

» VELIS QUOD POSSIS. Studia z historii sztuki ofiarowane Profesorowi Janowi Ostrowskiemu, red. A. Betlej, K. Brzezina-Scheuerer, A. Dworzak, M. Fabiański, P. Krasny, M. Kurzej, D. Nestorow, Kraków 2016

 

Velis quod possis to obszerny, interdyscyplinarny zbiór studiów dedykowanych wybitnemu badaczowi historii sztuki Profesorowi Janowi K. Ostrowskiemu. Publikacja składa się z 74 artykułów naukowych autorstwa najlepszych specjalistów z dziedziny historii sztuki oraz zajmujących się badaniem dziejów.

Tom podzielony jest tematycznie na 7 działów: pierwszą część stanowią teksty dotyczące architektury, drugą tworzą studia dotyczące malarstwa, grafiki i rysunku, trzecia część przedstawia najnowsze wyniki badań naukowych z dziedziny rzeźby, czwarta zawiera teksty dotyczące muzeów, muzealnictwa, kolekcjonerstwa i mecenatu, piąta –  rzemiosła artystycznego, szósta – teorii sztuki, natomiast siódma część publikacji grupuje artykuły naukowe z zakresu historii.

Zawarte w tomie studia zostały poprzedzone wstępem autorstwa Andrzeja Betleja i Piotra Krasnego oraz bibliografią prac Profesora Jana K. Ostrowskiego za lata 1969–2016. Artykuły opatrzone są bogatym materiałem ilustracyjnym (niemal 200 stron pełnobarwnych ilustracji) oraz streszczeniami w języku angielskim.

Książka opublikowana została we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie oraz Towarzystwem Naukowym Societas Vistulana.

SPIS TREŚCI KSIĘGI

 

» Żeby wiedzieć. Studia dedykowane Helenie Małkiewiczównie, red. Wojciech Walanus, Marek Walczak, Joanna Wolańska, Kraków 2008

Książkę w wersji pdf można pobrać na stronie Biblioteki w Heidelbergu, w projektu ART-Dok Polska – Cyfrowe Repozytorium Historii Sztuki realizowanego w naszym Instytucie. 

» FIDES ARS SCIENTIA. Studia dedykowane pamięci Księdza Kanonika Augustyna Mednisa, red. Andrzej Betlej, Józef Skrabski, Tarnów 2008

Pozycję tę, pod redakcją naukową dra Andrzeja Betleja (UJ) i dra Józefa Skrabskiego (PAT), Muzeum Okręgowe w Tarnowie wydało wspólnie z Papieską Akademią Teologiczną w Krakowie, Instytutem Historii Sztuki UJ, a także Kołem Naukowym Studentów Historii Sztuki i Radą Kół Naukowych UJ w Krakowie. Na książkę złożyły się liczne artykuły i opracowania naukowe, których autorzy pragnęli uczcić pamięć jednej z najwybitniejszych postaci na tych terenach, zmarłego w 12 marca 2007 roku, księdza Kanonika Augustyna Mednisa, strażnika polskiej kultury i dziedzictwa narodowego, kolekcjonera dzieł sztuki, twórcy Muzeum Diecezjalnego w Łucku.

Książkę otwierają wspomnienia o księdzu Kanoniku Mednisie „Ks. Kanonik Augustyn Mednis (1932–2007). Człowiek – kapłan – humanista", pióra ks. prof. Józefa Wołczańskiego.

W pozycji tej, liczącej 414 stron, 148 ilustracji (w tym barwne), zawierającej 23 artykuły, autorstwa przyjaciół i wieloletnich współpracowników księdza Kanonika, znalazły się opracowania poświęcone kościołom katolickim na Ukrainie m.in. w Tajkurach na Wołyniu, lwowskiemu kościołowi jezuitów, czy katedrze ormiańskiej we Lwowie (pióra Joanny Wolańskiej) oraz tematy związane z rzemiosłem artystycznym i ikonografią świętych. W części historycznej prace swe zamieścili profesorowie i wykładowcy papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Książka ukazała się w grudniu 2008 roku ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Książkę pożna przeglądnąć pod tym adresem.

 

» Artifex doctus. Studia ofiarowane profesorowi Jerzemu Gadomskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. Wojciech Bałus, Wojciech Walanus, Kraków 2007

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Prof. dr hab. Jerzy Gadomski urodził się 7 listopada 1934 w Sosnowcu. W 1951 r. rozpoczął studia na Wydziale Konserwacji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Po uzyskaniu dyplomu kontynuował studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1962 r. podjął pracę w dziedzinie konserwacji zabytków malarstwa. Dało mu to sposobność bezpośredniego kontaktu ze znaczną liczbą zabytków, wyznaczając w ten sposób kierunek pracy naukowej. Od października 1970 związany jest z Instytutem Historii Sztuki UJ, gdzie w latach 1984-1990 pełnił funkcję dyrektora. W 1989 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. Obecnie jest kierownikiem Zakładu Historii Sztuki Średniowiecznej w Instytucie Historii Sztuki UJ.

We wczesnym okresie działalności naukowej u profesora Gadomskiego przeważały zainteresowania gotyckim malarstwem ściennym i architektoniczną rzeźbą małopolską wieków XIII-XV. Od początku lat siedemdziesiątych głównym przedmiotem jego badań stało się gotyckie malarstwo tablicowe w Małopolsce. Równocześnie powstawały opracowania poświęcone związkom malarstwa małopolskiego ze sztuką Europy Zachodniej i problematyce atrybucji dzieł malarstwa późnogotyckiego.

Po uzyskaniu tytułu i stanowiska profesora nadzwyczajnego Jerzy Gadomski za swoje zadanie główne uznał ukończenie badań nad małopolskim malarstwem tablicowym późnego średniowiecza. Przedsięwzięcie to udało mu się sfinalizować dzięki subwencji Fundacji Lanckorońskich w roku 1995.

Profesor Jerzy Gadomski jest laureatem Nagrody Fundacji Nauki Polskiej '96 w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych, przyznanej za trzytomowe dzieło Gotyckie malarstwo tablicowe Małopolski.

» Lapides Viventes. Zaginiony Kraków wieków średnich. Księga dedykowana Profesor Klementynie Żurowskiej, red. Jerzy Gadomski, Kraków 2006

Niemal cały dorobek naukowy Profesor Żurowskiej skupia się na problematyce polskiej architektury przedromańskiej i romańskiej i dotyczy budowli ważnych dla początków państwa polskiego. Ta niewątpliwie trudna, a dla historyka sztuki niezbyt wdzięczna dziedzina badań, w której analizie poddać można zwykle zaledwie relikty budowli, a niekiedy nawet tylko jej ślady, wymaga specyficznego warsztatu naukowego, łączącego metody historii sztuki i archeologii. Taki warsztat zbudowała sobie Klementyna Żurowska, chyba najwybitniejsza wśród polskich znawców architektury wczesnopiastowskiej.  

Niniejsza księga składa się z dwóch uzupełniających się części. Pierwsza zawiera materiały sesji naukowej „Zaginiony Kraków wieków średnich", zorganizowanej w roku 2002 i dedykowanej Profesor Klementynie Żurowskiej; część druga obejmuje nadesłane prace, dotyczące przede wszystkim (chociaż nie tylko) Polski wczesnopiastowskiej – jej historii i architektury, a więc problematyki ściśle wiążącej się z zakresem nadań Jubilatki. Ofiarowując Jej dziś tę księgę, uczniowie, koledzy i przyjaciele, także ci którzy nie znaleźli się wśród autorów – życzą Pani Klimie dalszych wielu lat zdrowia, pogody ducha i owocnej pracy.

» Praxis atque theoria. Studia ofiarowane Profesorowi Adamowi Małkiewiczowi, red. Andrzej Betlej, Piotr Krasny, Jan K. Ostrowski, Kraków 2006

Studia nad historią zabytków ziem polskich, w tym Kresów, ofiarowane Profesorowi Adamowi Małkiewiczowi.

» Magistro et Amico. Amici discipulique Lechowi Kalinowskiemu w osiemdziesięciolecie urodzin, red. Jerzy Gadomski, Kraków 2002

Gdy przed pięćdziesięciu i czterdziestu laty Lech Kalinowski ogłaszał drukiem swoje pierwsze wielkie rozprawy, niewielu wówczas uświadamiało sobie ich znaczenie dla polskiej historii sztuki. Niewielu też w tamtym czasie potrafiło w naszym kraju iść w ślady Profesora i za Jego przykładem zwracać się ku nowym metodom badawczym, prowadzącym do wykrywania niezauważanych dotąd właściwości dzieła sztuki, w pierwszej połowie wieku XX rozpatrywanego przede wszystkim jako nośnik konkretnego tematu, obdarzony przez artystę widocznymi na "powierzchni", cechami morfologicznymi, stanowiącymi wyraz określonego stylu. Dzięki użyciu nowych narzędzi badawczych średniowieczna Pieta, Drzwi Gnieźnieńskie, Kaplica Zygmuntowska, posadzka w Wiślicy, rzeźby portalu w Chartres i witraże z Arnstein -odsłaniały tkwiące w nich wątki znaczeniowe. (...) Za pogłębioną analizą ikonograficzną (nazywaną wówczas metodą ikonologiczną) wybitnych dzieł sztuki polskiej i europejskiej szły w naukowej twórczości Profesora Kalinowskiego rewizje pojęć i zjawisk, odnoszących. się do początków sztuki chrześcijańskiej na naszych ziemiach. Dociekania poświęcone treściom ideowym sztuki przedromańskiej i romańskiej w Polsce - ogarniające z nowej perspektywy europejski "kontekst" artystycznych fenomenów wieków X, XI i XII w naszym kraju, z wprowadzeniem pojęcia sztuki wczesnopiastowskiej - przewartościowały spetryfikowane i obowiązujące w podręcznikach oceny. Poświęcone tym zagadnieniom rozprawy Profesora należą już do kanonu podstawowych lektur, służących zarówno studentom, jak i humanistom różnych pokoleń.

» Ars Graeca Ars Latina. Studia dedykowane profesor Annie Różyckiej Bryzek, red. Małgorzata Smorąg-Różycka, Kraków 2001

W obrazie kultury artystycznej chrześcijańskiej Europy, wyrosłej z antyku, przenikają się i wzajemnie dopełniają dwa stałe elementy: sztuka wschodniego (Ars graeca) i sztuka zachodniego (Ars latina) chrześcijaństwa. To poczucie kulturowej łączności Konstantynopola i Rzymu trwało przez ponad tysiąc lat, mimo podziałów wywołanych w znacznej mierze zmiennymi kolejami dziejów politycznych poszczególnych krajów. Tym bardziej więc rozdzielne ich postrzeganie zaciera właściwy kształt tego obrazu. Zebrane w niniejszym tomie prace badaczy sztuki zachodniej (Ars latina) i wschodniej (Ars graeca) układają się jak kostki mozaiki w obraz w równym stopniu nasycony wschodnią i zachodnią barwą.

» Mistrzowi. Uczniowie, red. Tomasz Gryglewicz, Maria Hussakowska, Lech Kalinowski, Adam Małkiewicz, Kraków 2001

Niniejszy tom studiów, napisanych przez przyjaciół, współpracowników i uczniów Profesora Mieczysława Porębskiego, wzbogacony tekstami literackimi, a dedykowany Mu w osiemdziesiątą rocznicę urodzin, jest wyrazem hołdu i uznania dla dorobku i zasług wybitnego, nowatorskiego uczonego, wspaniałego nauczyciela, prawdziwego mistrza polskiej humanistyki - Adam Małkiewicz

» Symbolae historiae artium. Studia z historii sztuki Lechowi Kalinowskiemu dedykowane, red. Jerzy Gadomski, Warszawa 1986

» Tessera. Sztuka jako przedmiot badań. Na Jubileusz Profesora Mieczysława Porębskiego, red. Jan Białostocki, Kraków 1981